ระบั่น เครื่องหอมในพิธีเจ้าเซ็น

บทความ

วารสารเมืองโบราณ

2569-09-01

ระบั่น เป็น เครื่องหอมโบราณ อันทรงคุณค่าซึ่งสืบทอดมาจากภูมิปัญญาของชาว มุสลิมชีอะห์ หรือกลุ่มเจ้าเซ็นในประเทศไทย โดยนิยมใช้ประกอบใน พิธีกรรมสำคัญ ช่วงเดือนมุฮัรรอมเพื่อสร้างบรรยากาศอันศักดิ์สิทธิ์และรำลึกถึงประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์ของเครื่องหอมนี้เกิดจากการนำ สมุนไพรและไม้หอม หลายชนิด เช่น อ้อยแดง ใบชะลูด และจันทน์หอม มาผสมผสานกับน้ำตาลทรายแดงและกำยานตามกรรมวิธีดั้งเดิม หลักฐานทางประวัติศาสตร์ชี้ให้เห็นว่ามีการใช้ระบั่นมานานนับตั้งแต่สมัย กรุงศรีอยุธยา ดังที่ปรากฏในบันทึกของชาวต่างชาติที่เดินทางเข้ามาในสยาม ปัจจุบันประเพณีการปรุงเครื่องหอมนี้ยังคงได้รับการรักษาไว้ใน ชุมชนย่านฝั่งธนบุรี เช่น กุฎีหลวงและกุฎีเจริญพาศน์ เพื่อใช้สำหรับอบร่ำเสื้อผ้าและประโคมในงานพิธี การทำระบั่นจึงไม่เพียงแต่เป็นการปรุงกลิ่นหอม แต่ยังเป็นการสืบทอด มรดกทางวัฒนธรรม ที่หาดูได้ยากในสังคมปัจจุบัน

application/pdf

tha

มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

เครื่องหอม -- ไทย

ระบั่น

พิธีเจ้าเซ็น

ชาวไทยมุสลิม -- พิธีกรรมและพิธีการ