กระบวนการถ่ายทอดการบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา ตามแนวทางของ ครูธีระศักดิ์ ชุ่มชูศาสตร์

The Transmission Process of Solo Performance on the Gong Mon Wong Yai in Krao Nai Thao According to the Teaching Method of Mr. Teerasak hoomchoosart

พิสิษฐ์ นรสิงห์

ฆ้องมอญวงใหญ่—การบรรเลง

เพลงกราวใน เถา—การบรรเลง

ฆ้องมอญวงใหญ่—การถ่ายทอด

ดนตรีไทย—การศึกษาและการสอน

การถ่ายทอดความรู้—ดนตรีไทย

คู่มือการสอนดนตรีไทย

การวิจัยเรื่อง “กระบวนการถ่ายทอดการบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา ตามแนวทางของครูธีระศักดิ์ ชุ่มชูศาสตร์” มีวัตถุประสงค์ 2 ประการคือ (1) ศึกษากระบวนการถ่ายทอดการบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา ตามแนวทางของครูธีระศักดิ์ ชุ่มชูศาสตร์ และ (2) สร้างคู่มือกระบวนการถ่ายทอดการบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา ตามแนวทางของครูธีระศักดิ์ ชุ่มชูศาสตร์งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ กำหนดผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจง (purposive sampling) คือศิษย์ที่ได้รับการถ่ายทอดจากครูธีระศักดิ์ชุ่มชูศาสตร์ จำนวน 3 ท่าน ใช้เครื่องมือหลักได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบวิเคราะห์เอกสาร วิเคราะห์ ข้อมูลด้วยการตีความเชิงอุปนัยและนำเสนอแบบพรรณนา พร้อมทั้งสร้าง “คู่มือกระบวนการถ่ายทอด การบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา” ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 3 ท่าน

ผลการวิจัยพบว่า
1. กระบวนการถ่ายทอดการบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา ตามแนวทางของครูธีระศักดิ์ ชุ่มชูศาสตร์ ใช้หลักการสอนแบบมุขปาฐะ มีรายละเอียด 4 ประเด็น ได้แก่ การนอยปาก การเลียนแบบ การทำซ้ำ และการปลูกฝังคุณธรรมมารยาททางดนตรี ผลจากการวิเคราะห์ข้อมูลองค์ประกอบการศึกษาพบว่า (1) ด้านผู้สอน ครูธีระศักดิ์เป็นผู้สืบเชื้อสายบ้านดุริยประณีตผ่านการเรียนกับครูผู้เชี่ยวชาญหลายท่าน ได้รับการถ่ายทอดเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา จากครูสมชาย ดุริยประณีต (2) ด้านผู้เรียน ต้องผ่านการฝากตัวเป็นศิษย์มีภูมิรู้ ทักษะ และความประพฤติ ที่เหมาะสม จึงจะได้รับการถ่ายทอดเดี่ยวกราวใน เถา ที่ถือเป็นเดี่ยวชั้นสูง (3) ด้านเนื้อหา เนื้อหาที่ผู้เรียนได้รับ ได้แก่ โครงสร้างทำนองเพลงกลุ่มเสียงปัญจมูล และกลวิธีการบรรเลง (4) บริบทอื่น ๆ พบขั้นตอนการถ่ายทอด 3 ขั้น ได้แก่ 1. ขั้นนำ พูดคุย ทบทวนเนื้อหาครั้งก่อนหน้า 2. ขั้นสอน อธิบาย เนื้อหา ถ่ายทอดโดยการนอยปาก การสาธิต การบรรเลงร่วมกับจังหวะหน้าทับ และสอดแทรกคุณธรรม 3. ขั้นสรุป บรรเลงพร้อมบันทึกเสียงหลังเรียน มีการประเมินตามสภาพจริง และให้ข้อเสนอแนะย้อนกลับ มีการจัดการเรียนรู้ในสภาพแวดล้อมที่อบอุ่นเป็นกันเอง และเสริมแรงบวกให้ผู้เรียนอยู่เสมอ 2. คู่มือ เป็นการเรียบเรียงขั้นตอนวิธีการถ่ายทอดการบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา จากผลของการศึกษากระบวนการถ่ายทอดการบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลง กราวใน เถา ตามแนวทางของครูธีระศักดิ์ ชุ่มชูศาสตร์เป็นรูปแบบของคู่มือครู มีเนื้อหา แบ่งเป็น 3 บท ประกอบด้วย บทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับฆ้องมอญวงใหญ่ บทที่ 2 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับเดี่ยวกราวใน บทที่ 3 ขั้นตอนวิธีการถ่ายทอดการบรรเลงเดี่ยวฆ้องมอญวงใหญ่ เพลงกราวใน เถา ตามแนวทางของครีระศักดิ์ ชุ่มชูศาสตร์ผลการประเมินอยู่ในระดับเหมาะสม สามารถนำไปใช้ได้

คำสำคัญ: ฆ้องมอญวงใหญ่, กราวใน, การถ่ายทอด, ธีระศักดิ์ ชุ่มชูศาสตร์, คู่มือดนตรีไทย

มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

สุรพงษ์ บ้านไกรทอง

สุพัตรา วิไลลักษณ

2568

2569-08-19

2569-08-19

2569-08-19

thesis

application/pdf

tha

มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

ครุศาสตรมหาบัณฑิต

ปริญญาโท

ดนตรีศึกษา

มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา