ความแพร่หลายของเรื่องเล่าเทพเจ้ากวนอูในสังคมไทยร่วมสมัย

The Prevalence of the Guan Yu Deity Narratives in Contemporary Thai society

ซู จิงอี๋

กวนอู (เทพเจ้า) — ความเชื่อ

ไทย — ความเป็นอยู่และประเพณี — อิทธิพลจีน

อินเทอร์เน็ตในการสื่อสาร — ไทย

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ความแพร่หลายของเรื่องเล่าเทพเจ้ากวนอูในสื่อร่วมสมัย และ 2) วิเคราะห์ปัจจัยความแพร่หลายของเรื่องเล่าเทพเจ้ากวนอูในสังคมไทยร่วมสมัยโดยเก็บข้อมูลเรื่องเล่าเทพเจ้ากวนอูจากอินเทอร์เน็ต ได้แก่ บทความจำนวน 25 บทความและคลิปจำนวน 25 คลิป ระหว่าง พ.ศ. 2567-2568 โดยใช้กรอบแนวคิดเรื่องเล่า และวัฒนธรรมประชานิยม
ผลการศึกษาพบว่า เรื่องเล่าเทพเจ้ากวนอูในสื่ออินเทอร์เน็ตมีความแพร่หลายอย่างมาก โดยจำแนกได้ 5 รูปแบบ คือ 1) เรื่องเล่าเกี่ยวกับที่มาและรูปลักษณ์เทพเจ้ากวนอู 2) เรื่องเล่าเกี่ยวกับความเชื่อเทพเจ้ากวนอู 3) เรื่องเล่าเกี่ยวกับพิธีกรรมบูชาเทพเจ้ากวนอู 4) เรื่องเล่าเกี่ยวกับศาลเจ้ากวนอู และ 5) เรื่องเล่าเกี่ยวกับวัตถุมงคลเทพเจ้ากวนอู นอกจากเรื่องเล่าเหล่านี้จะทำหน้าที่เผยแพร่เรื่องราวเกี่ยวกับเทพเจ้ากวนอูไปสู่สาธารณชนแล้ว เรื่องเล่ายังทำหน้าที่สร้างและยืนยันถึงความศักดิ์สิทธิ์ของเทพเจ้ากวนอู ผ่านประสบการณ์ของผู้ศรัทธาที่ได้ขอพรบนบาน ประกอบพิธีกรรมและการเช่าบูชาวัตถุมงคล เรื่องเล่าเทพเจ้ากวนอูในสื่อร่วมสมัยดำรงอยู่อย่างมีพลวัต ความแพร่หลายของเรื่องเล่าเทพเจ้ากวนอู เกิดจากปัจจัยสำคัญ 5 ประการ ได้แก่ 1) ปัจจัยด้านการอพยพเคลื่อนย้ายของชาวจีนโพ้นทะเลเข้าสู่ดินแดนประเทศไทย 2) ปัจจัยด้านความต้องการที่พึ่งทางใจ 3) ปัจจัยด้านการแสดงอัตลักษณ์ของคนไทยเชื้อสายจีน 4) ปัจจัยด้านธุรกิจวัตถุมงคล และ 5) ปัจจัยด้านเทคโนโลยีการสื่อสารสมัยใหม่ ปัจจัยเหล่านี้ได้ผสมผสานกันและเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไปผ่านเวลานับร้อยปี เทพเจ้ากวนอูเป็นสัญลักษณ์ทางจิตวิญญาณที่เชื่อมต่อและแสดงถึงรากเหง้าของคนไทยเชื้อสายจีน เห็นได้จากศาลเจ้ากวนอูส่วนใหญ่ตั้งเป็นศูนย์กลางของชุมชนชาวจีน ม้าขี่หรือร่างทรงและผู้ประกอบพิธีกรรมเป็นคนไทยเชื้อสายจีน พิธีกรรมต่าง ๆ ยึดโยงอยู่รากวัฒนธรรมจีน ปัจจุบันเทพเจ้ากวนอูได้กลายเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์หนึ่งในระบบวัฒนธรรมไทยร่วมสมัย

คำสำคัญ : ความแพร่หลาย; เรื่องเล่า; เทพเจ้ากวนอู; สื่อร่วมสมัย

มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ

อภิวัฒน์ สุธรรมด

สมบัติ สมศรีพลอย

2568

2569-08-19

2569-08-19

2569-08-19

thesis

application/pdf

tha

มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต

ปริญญาโท

ภาษาไทย

มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา