มูลเหตุความขัดแย้งวังหน้า-วังหลวง ก่อน “วิกฤตการณ์วังหน้า” สมัย ร.5

บทความ

กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม

2568-12-19

บทความนี้อธิบายถึง วิกฤตการณ์วังหน้า ซึ่งเป็นความขัดแย้งทางการเมืองครั้งสำคัญในช่วงต้นรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีมูลเหตุมาจากการคัดเลือกผู้ดำรงตำแหน่ง กรมพระราชวังบวรสถานมงคล ที่ไม่เป็นไปตามราชประเพณีดั้งเดิม ความตึงเครียดทวีความรุนแรงขึ้นจากการที่รัชกาลที่ 5 ทรงปฏิรูปการปกครองเพื่อ รวบรวมพระราชอำนาจ ซึ่งส่งผลกระทบต่อผลประโยชน์ของกลุ่มอำนาจเดิมและฝ่ายวังหน้า จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์ ไฟไหม้ใหญ่ในพระบรมมหาราชวัง เมื่อปี พ.ศ. 2417 ที่กลายเป็นจุดแตกหักให้ทั้งสองฝ่ายเผชิญหน้ากันอย่างเปิดเผย สถานการณ์ดังกล่าวยังลุกลามจนกลายเป็นปัญหาระหว่างประเทศเมื่อมหาอำนาจอย่าง อังกฤษ เข้ามาแทรกแซงทางการเมือง สรุปได้ว่าเหตุการณ์นี้ถือเป็นบทเรียนทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนถึงการชิงไหวชิงพริบเพื่อเปลี่ยนผ่านสยามสู่ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์อย่างเต็มรูปแบบ

application/pdf

tha

สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ. มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

การเมืองการปกครอง

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ

สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)

การปฏิรูปเพื่อรวมอำนาจ

การยึดคืนพระราชอำนาจ