ทำไมเจ้าจอมพระสนมในรัชกาลที่ 5 มีสกุล “บุนนาค” มากกว่าสกุลอื่น
กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม
การที่รัชกาลที่ 5 มีเจ้าจอมจากสกุล "บุนนาค" มากกว่าสกุลอื่น เป็นผลจาก "กลยุทธ์ทางการเมือง" เพื่อสร้างความมั่นคงในยุคที่กลุ่มขุนนางบุนนาคมีอิทธิพลสูงมาก การรับธิดาจากสกุลนี้มาเป็นเจ้าจอม (เช่น กลุ่มเจ้าจอมก๊ก อ.) ช่วยประสานความสัมพันธ์และถ่วงดุลอำนาจระหว่างสถาบันกษัตริย์กับขุนนางให้ราบรื่น นอกจากนี้ยังเป็นเครื่องมือแสดงความจงรักภักดีและลดความขัดแย้งในราชสำนัก จนกระทั่งวัฒนธรรมตะวันตกเข้ามามีบทบาท ระบบนี้จึงค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นระบบ "ผัวเดียวเมียเดียว" ตามกฎหมายในภายหลัง
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
การเมืองการปกครอง
ประวัติศาสตร์ขุนนางไทย
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วงบุนนาค)
พระสนม ในรัชกาลที่ 5