หลวงสิทธิ์นายเวร : ตำนานนักต่อเรือแห่งสยามในตระกูลบุนนาค
เกสรบัว อุบลสรรค์
บทความฉบับนี้ได้กล่าวถึง ประวัติและบทบาทสำคัญของหลวงสิทธิ์นายเวร (ช่วง บุนนาค) หรือต่อมาคือ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ ในฐานะผู้วางรากฐานการต่อเรือแบบตะวันตกของสยาม ท่านได้นำวิทยาการสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ในการสร้าง เรือกำปั่นและเรือกลไฟ เพื่อเสริมสร้างศักยภาพด้านการทหารและการค้าในช่วงรัชกาลที่ 3 ถึงรัชกาลที่ 5 นอกเหนือจากความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมแล้ว แหล่งข้อมูลยังระบุถึงความสามารถในการเจรจาทางการทูตและการศึกษาภาษาอังกฤษกับมิชชันนารี ซึ่งส่งผลให้ท่านเป็นขุนนางที่มีอิทธิพลสูงในการปฏิรูปประเทศ เอกสารยังแสดงให้เห็นถึง ทำเลที่ตั้งของอู่เรือหลวง และย่านที่อยู่อาศัยของตระกูลบุนนาคบริเวณคลองสานที่เป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีในยุคนั้น โดยรวมแล้วเป็นการเชิดชูเกียรติประวัติของบุคคลสำคัญที่ช่วยนำพาประเทศเข้าสู่ยุคสมัยใหม่ผ่านนวัตกรรมการต่อเรือและการบริหารราชการแผ่นดิน
เกสบัว อุบลสวรรค์. (2568). หลวงสิทธิ์นายเวร : ตำนานนักต่อเรือแห่งสยามในตระกูลบุนนาค. วารสารเมืองโบราณ, 51(3), 34-40.
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ. มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
สมเด็จเจ้าพระยาด้านสถาปัตยกรรม
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)
หลวงสิทธิ์นายเวร (ช่วง บุนนาค)
เรือแกล้วกลางสมุทร