"คลองดำเนินสะดวก" มรดกทางปัญญาคุณูปการที่ทรงคุณค่าอย่างยังยืนต่อสังคมไทยของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
เรื่องราวเกี่ยวกับคลองดำเนินสะดวกและคลองภาษีเจริญ เป็นการอธิบายถึงความสำคัญของคลองเหล่านี้ในประวัติศาสตร์ไทย รวมถึงบทบาทของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ที่มีส่วนสำคัญในการขุดคลองและพัฒนาระบบการคมนาคมทางน้ำในยุคนั้น เนื้อสำคัญในเอกสาร 1. คลองดำเนินสะดวก : เป็นมรดกทางปัญญาที่ทรงคุณค่าของสมเด็จเจ้าพระยาฯ มีบทบาทสำคัญในการเป็นเส้นทางคมนาคมและการเกษตร ช่วยในการส่งออกผลผลิตไปจำหน่าย และเสริมสร้างการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดตั้ง "ตลาดน้ำ" เพื่อทำการค้าขาย 2. คลองภาษีเจริญ : เชื่อมระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำท่าจีน เป็นโครงการที่ได้รับพระราชทานนามและได้รับการดูแลจากสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในรัชกาลที่ 4 ที่ช่วยสนับสนุนการพัฒนาเขตกรุงเทพฯ และจังหวัดสมุทรสาคร . 3. บทบาททางเศรษฐกิจและสังคม : คลองเป็นโครงสร้างพื้นฐานในสังคมไทยตั้งแต่อดีต เป็นทั้งเส้นทางคมนาคมและระบบส่งน้ำที่สนับสนุนการประกอบอาชีพด้านเกษตรกรรม ทำให้เกิดความมั่นคงในชีวิตและยังช่วยในการป้องกันและแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคม ที่มา : มงคล วานิกร . (๒๕๖๘)."คลองดำเนินสะดวก" มรดกทางปัญญาคุณูปการที่ทรงคุณค่าอย่างยังยืนต่อสังคมไทยของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค).ใน ศรีสมเด็จ ๖๘ (๙๖-๙๙). สมาคมศิษย์เก่าบ้านสมเด็จเจ้าพระยาในพระบรมชูปถัมภ์.
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)
คลองดำเนินสะดวก
การคมนาคมทางน้ำ