http://dlib.bsru.ac.th/api/items/3234
type: Item
type: Collection
id: 3234
is public: true
owner: http://dlib.bsru.ac.th/api/users/5
resource class: http://dlib.bsru.ac.th/api/resource_classes/23
resource template: http://dlib.bsru.ac.th/api/resource_templates/12
thumbnail: http://dlib.bsru.ac.th/api/assets/1045
title: “บ้านสวนพลู” ชุมชนเชลยมลายูพลัดถิ่น สู่กำเนิด “ตลาดพลู”
created: 2025-01-20T03:55:27+00:00
modified: 2025-05-21T01:15:29+00:00
item set: http://dlib.bsru.ac.th/api/item_sets/52
site: http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/4
site: http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/12
site: http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/13
type: บทความ
creator: กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม
date: 2566-05-07
description: ชุมชน “บ้านสวนพลู” มีรากฐานมาจากชุมชนของเชลยสงครามชาวมลายู ที่ลงหลักปักฐานทำสวน หมาก และ พลู ส่งตลาดค้าหมากพลูที่นิยมกันมากในหมู่ชาวสยาม ทั้งเป็นที่มาของชื่อ “ตลาดพลู” แหล่งของกินและร้านอร่อยของชาวฝั่งธนฯ ที่มาของชุมชนบ้านสวนพลู ต้องย้อนไปถึงสมัยกรุงศรีอยุธยา ชาวมลายูซึ่งเป็นพลเมืองของรัฐสุลต่านในคาบสมุทรมลายูเผชิญการขยายอำนาจของรัฐสยามมาตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 22 แล้ว จึงมีการเคลื่อนย้ายถิ่นฐานของชาวมลายูสู่ที่ราบภาคกลาง บริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา รวมถึงกลุ่มขุนนางและช่างฝีมือชาวมลายูบางส่วน ที่ไปตั้งถิ่นฐานแถบชานเมือง ไม่ไกลจากพระนครของกรุงศรีอยุธยา สืบเนื่องมาถึง กรุงธนบุรี และกรุงเทพฯ ปลายสมัยอยุธยา เชลยศึกชาวมลายูจำนวนมากถูกกวาดต้อนจากปาตานีและรัฐสุลต่านทางใต้มายังที่ราบทางใต้และตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะเมืองอยุธยา เพื่อเป็นแรงงานผลิตเสบียงเติมให้ยุ้งฉางหลวง กระทั่ง พ.ศ. 2310 ภายหลังเหตุการณ์เสียกรุงฯ ครั้งที่ 2 ครัวเรือนเชลยมลายูก็แตกกระสานซ่านเซ็น บางส่วนกลับถิ่นฐานทางใต้ ส่วนที่หลบหนีการจับกุมของทัพพม่าได้นั้น มีทั้งกลุ่มที่กลับมาอยู่บริเวณเดิมไม่ห่างจากกรุงเก่า และกลุ่มที่ตอบรับคำชวนของสมเด็จพระเจ้าตากสิน โยกย้ายไปยังพระนครแห่งใหม่ของรัฐสยาม คือ กรุงธนบุรี ชาวมลายูเหล่านั้นได้รับคำมั่นสัญญาจากชนชั้นนำไทยว่า พวกเขาจะถูกปลดปล่อยจากสถานะเชลยสงคราม และอนุญาตให้เปิดพื้นที่ทำกินใหม่ ๆ ได้อย่างเสรี ครัวเรือนชาวมลายูบางส่วนจึงไปอาศัยอยู่ร่วมกับกลุ่มผู้อพยพชาวจามกับเปอร์เซีย ที่เป็นมุสลิมเหมือนกัน และผูกแพอยู่บริเวณคลองบางกอกใหญ่ ทั้งอยู่ภายใต้การคุ้มครองของกำแพงเมืองกรุงธนบุรี แต่เนื่องจากชาวมลายูมีสถานะอดีตเชลยศึก จึงถูกจัดให้อยู่หมู่บ้านที่ห่างออกไปทางเหนือของลำน้ำคลองบางกอกใหญ่ และไกลจากกำแพงเมืองไปอีกถึง 3 กิโลเมตร ที่นั่น (อดีต) เชลยชาวมลายู ก่อตั้ง “บ้านสวนพลู” ทำสวนหมากและพลูส่งให้ตลาดหมากที่ได้รับความนิยมสูงลิ่วในสังคมสยาม อย่างไรก็ตาม การรับรู้เกี่ยวกับชุมชนบ้านสวนพลูอันห่างไกลมีไม่มากนัก กระทั่งชาวสวนและพ่อค้าชาวจีนเริ่มหลั่งไหลเข้าไปในพื้นที่ช่วงพุทธศตวรรษที่ 25 แล้วยืมชื่อหมู่บ้านไปตั้งชื่อตลาดข้างลำคลองว่า “ตลาดพลู” และการเข้ามาของทางรถไฟที่รุกตัดผ่าหมู่บ้านกับมัสยิดของชาวมลายูพอดี ทางรถไฟได้เชื่อมศูนย์กลางของสยามสมัยรัชกาลที่ 5 กับจังหวัดชายทะเลตะวันตก หัวรถ…
source: article_123295
language: tha
publisher: มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
subject: บ้านสวนพลู
subject: ตลาดพลู
subject: ชาวมลายู
subject: วัฒนธรรมมลายู
subject: ประวัติท้องถิ่น
subject: อินเดียมุสลิม
subject: บ้านแขก
subject: บ้านสมเด็จ

http://dlib.bsru.ac.th/api/users/5
id: 5

http://dlib.bsru.ac.th/api/resource_classes/23
id: 23

http://dlib.bsru.ac.th/api/resource_templates/12
id: 12

http://dlib.bsru.ac.th/api/assets/1045
id: 1045

http://dlib.bsru.ac.th/api/item_sets/52
id: 52

http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/4
id: 4

http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/12
id: 12

http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/13
id: 13

article_123295
type: uri
property id: 11
property label: Source
is public: true