http://dlib.bsru.ac.th/api/items/3106
type: Item
type: Collection
id: 3106
is public: true
owner: http://dlib.bsru.ac.th/api/users/5
resource class: http://dlib.bsru.ac.th/api/resource_classes/23
resource template: http://dlib.bsru.ac.th/api/resource_templates/12
thumbnail: http://dlib.bsru.ac.th/api/assets/977
title: “หลวงพ่อนวม” บุกเบิกการศึกษา กำเนิดโรงเรียนดัง “ศึกษานารี-มัธยมบ้านสมเด็จฯ”
created: 2024-09-05T03:37:27+00:00
modified: 2025-05-21T01:32:07+00:00
item set: http://dlib.bsru.ac.th/api/item_sets/52
site: http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/4
site: http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/12
site: http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/13
type: บทความ
creator: วิภา จิรภาไพศาล
date: 2567-09-05
description: “หลวงพ่อนวม” หรือ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทธสรมหาเถระ) (พ.ศ. 2407-2499) มีบทบาทสำคัญในการบุกเบิกการศึกษาไทย ท่านเป็นอดีตเจ้าอาวาสวัดอนงคาราม และเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งโรงเรียนสำคัญ เช่น โรงเรียนศึกษานารี และโรงเรียนมัธยมบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ในปี พ.ศ. 2432 ในสมัยรัชกาลที่ 5 ขณะที่ท่านยังเป็นพระอันดับ หรือที่เรียกว่า "ท่านอาจารย์นวม" ได้เปิดโรงเรียนเล็กๆ ในกุฏิของตนเอง โดยเริ่มต้นจากการสอนนักเรียนเพียง 9 คน วิชาที่สอนครอบคลุมวิชาพื้นฐาน เช่น ภาษาไทย เลข และจรรยามารยาท รวมถึงวิชาลูกคิด ซึ่งท่านมีความชำนาญ โรงเรียนนี้เรียกว่า "โรงเรียนประถมอนงค์" และถือเป็นโรงเรียนราษฎร์แห่งแรกๆ ของไทย พอจำนวนนักเรียนเพิ่มมากขึ้นจนกุฏิรองรับไม่ไหว ท่านจึงสร้างโรงเรียนใหม่ในปี พ.ศ. 2434 ชื่อว่า "โรงเรียนอุดมวิทยายน" โดยใช้งบส่วนตัวและเงินบริจาค โรงเรียนได้รับการสนับสนุนจากกรมศึกษาธิการ และสมเด็จพระพุฒาจารย์ยังได้เก็บเงินเดือนจากการทำงานเพื่อขยายโรงเรียนต่อไป ในปี พ.ศ. 2440 กรมศึกษาธิการได้โอนครูทั้งหมดของโรงเรียนเข้าเป็นครูของรัฐบาล และมอบหมายให้ท่านเป็น "อาจารย์สยามปริยัติ" โรงเรียนของท่านเติบโตขึ้นเป็นโรงเรียนราษฎร์ที่ใหญ่ที่สุดในเวลานั้น และมีลูกศิษย์มากมายที่กลายเป็นข้าราชการสำคัญต่อมา สมเด็จพระพุฒาจารย์ได้ริเริ่มการศึกษาสำหรับนักเรียนหญิง เปิดแผนกสตรีที่ "โรงเรียนสตรีอุดมวิทยายน" ซึ่งต่อมากลายเป็นโรงเรียนศึกษานารี ท่านได้รับการยกย่องอย่างสูงจากรัชกาลที่ 5 สำหรับคุณูปการที่มีต่อการศึกษาไทย
source: article_105075
language: tha
publisher: มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
subject: สมเด็จพระพุฒาจารย์ (นวม พุทธสรมหาเถระ)
subject: โรงเรียนศึกษานารี
subject: โรงเรียนมัธยมบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
subject: โรงเรียนประถมอนงค์
subject: บุคคลสําคัญ

http://dlib.bsru.ac.th/api/users/5
id: 5

http://dlib.bsru.ac.th/api/resource_classes/23
id: 23

http://dlib.bsru.ac.th/api/resource_templates/12
id: 12

http://dlib.bsru.ac.th/api/assets/977
id: 977

http://dlib.bsru.ac.th/api/item_sets/52
id: 52

http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/4
id: 4

http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/12
id: 12

http://dlib.bsru.ac.th/api/sites/13
id: 13

article_105075
type: uri
property id: 11
property label: Source
is public: true