มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
คลองบางกอกใหญ่หรือที่ชาวบ้านเรียกกันมาแต่เดิมว่า คลองบางหลวง เมื่อ ๘๐ กว่าปีที่ผ่านมา ทั้งสองฝั่งคลองเป็นที่อยู่ของขุนนาง พ่อค้า และประชาชนทั่วไป บ้านเรือนไม่แออัด ยัดเยียดเหมือนเดี๋ยวนี้ ที่สิ่งปลูกสร้างบางแห่งถูกรื้อถอน สร้างของใหม่ขึ้นมาแทน ตลอดคลองนี้มีวังเจ้านายอยู่ ๒ แห่ง คือ วังกรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ ชาวบ้านเรียกวังพระองค์รัชนี ซึ่งมาจากพระนามเต็มว่ารัชนีแจ่มจรัส อีกวังหนึ่งคือวังเจ้าตุ้ม อยู่ไม่ไกลกันนัก วังพระองค์รัชนีตอนที่ผู้เขียนเกิด ท่านไม่ได้ประทับที่วังนี้ หากแต่ย้ายไปประทับวังใหม่ทางฝั่งกรุงเทพฯ ที่ถนนประมวญ นานแล้ว เรื่องเล่าจึงมีไม่มาก ขอยกไปเล่าเป็นของแถมท้ายเรื่องวังเจ้าตุ้ม วังเจ้าตุ้มอยู่ริมคลองบางหลวง มีเนื้อที่ราว ๑ ไร่เศษ เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ลงเขื่อนคอนกรีต ๓ ด้าน ด้านหลังเป็นตรอกวัดมอญหรือวัดประดิษฐาราม ภายหลังทางราชการได้ผนวก ปลายซอยตรงนี้ไปรวมกับซอยวัดใหญ่ศรีสุพรรณ เลยกลาย เป็นซอยวัดใหญ่ศรีสุพรรณไปในที่สุด วังนี้มีรั้วสังกะสีล้อมรอบ ทั้ง ๔ ด้าน เฉพาะด้านหลังที่ติดตรอกวัดมอญใช้สังกะสี ๒ แผ่น ต่อกัน เนื่องจากหม่อมเจ้าตุ้มท่านปลูกตำหนักค่อนมาทางด้านหลัง เกือบชิดรั้ว ด้านริมคลองบางหลวงมีศาลาท่าน้ำใช้เป็นที่ลงเรือ ข้างวังด้านหนึ่งเป็นคลองเล็ก ๆ ที่แยกจากคลองบางหลวง ชื่อคลองบางไส้ไก่ สามารถลัดเลาะไปออกแม่น้ำเจ้าพระยาได้ ที่มา : วราห์ โรจนวิภาต. (๒๕๖๔). วังเจ้าตุ้ม ใน วัยเก๋าเล่าเรื่อง@ฝั่งธนฯ. (น.๖๘-๙๓). สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ
ลิงค์ข้อมูลในระบบ Matrix
ธนบุรี -- ประวัติศาสตร์
ความเป็นอยู่และประเพณี
พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าสนิทพงศ์พัฒนเดช
วังกรมหมื่นพิทยาลงกรณ์